Loạt ảnh hiếm về Việt Nam của "phượt thủ" đầu đời

Những năm gần đây, "phượt" đã trở thành một trào lưu quen thuộc của giới trẻ. Nhưng ít ai biết, hơn 25 năm trước, khi khái niệm này còn xa lạ, một người đàn ông đã lặng lẽ thực hiện những chuyến đi xuyên Việt đầy phiêu lưu. Đó là ông Nguyễn Trí Dũng, một "phượt thủ" đời đầu, và những bức ảnh ông chụp bằng máy ảnh phim đã bất ngờ "gây sốt" trên mạng xã hội, đưa chúng ta trở về với một Việt Nam hoang sơ, mộc mạc.

Giai đoạn từ năm 1996 - 2001, ông Nguyễn Trí Dũng (Cần Thơ) đã dành 5 năm tuổi trẻ để khám phá từng ngóc ngách của đất nước trên chiếc xe Dream. Đầu năm 1997, ông cùng một người bạn đi đến Tuyên Quang (nay là Hà Giang) hùng vĩ. Ông bị chinh phục bởi đèo Mã Pí Lèng hoang dã, vắng vẻ và dòng sông Nho Quế trong xanh như pha lê.

Đến năm 2001, ông khám phá thêm các xã như Phó Bảng, Lũng Cú, Du Già. Song, quay lại đây vào năm 2016, ông nhận thấy sự thay đổi của cao nguyên đá. Đèo Mã Pì Lèng đông khách hơn, sông Nho Quế từng vắng vẻ nay trở thành điểm check-in nổi tiếng với dịch vụ thuyền du lịch.

Cuối thập niên 90, thông tin du lịch còn rất hạn chế. Trước mỗi chuyến đi, ông Trí Dũng thường dò đường trên bản đồ loại vẽ chi tiết, kết hợp với sách đường bộ Việt Nam, sau đó vẽ ra giấy để hình dung. Đường đi khu vực miền Bắc lúc này khá khó khăn, có những đoạn quốc lộ xe máy không thể tránh nhau. Vùng cao chủ yếu chạy xe Minsk, Simson dùng xăng pha dầu, không phù hợp với xe Dream, ông phải tự mang xăng theo.

Năm 1999, ông đặt chân đến Sa Pa (Lào Cai) - nơi sở hữu khung cảnh bình yên với nhà thờ đá cổ kính và những con đường thưa người qua lại. "Khu trung tâm lúc này còn vắng vẻ, nhà cao tầng không sát như bây giờ. Tôi đã ghé qua nhà thờ đá, chợ Sa Pa, núi Hàm Rồng và cầu treo vắt ngang suối. Đường sá chưa được trải nhựa, vẫn còn đường đất, ban ngày thưa người qua lại. Ở vùng cao, thức ăn và thời tiết không lý tưởng với người miền Nam nên sức khỏe tôi đôi lúc không tốt", ông kể lại.

Dù ở thời điểm nào, Hà Nội vẫn khiến du khách nhớ lâu bởi vẻ đẹp cổ kính và những giá trị lịch sử nghìn năm. Hồ Gươm, chùa Một Cột, đền Ngọc Sơn, Văn Miếu - Quốc Tử Giám... không thay đổi nhiều, nhưng hiện tại được trùng tu khang trang để đón nhiều người đến tham quan. Đi qua 25 năm, điều đặc trưng nhất của Hà Nội luôn là mùa thu với những cơn gió nhẹ, con đường đầy lá vàng, bầu trời trong xanh và không còn cái nắng nóng oi ả của mùa hè nữa. 

Hành trình của ông không chỉ giới hạn ở miền Bắc. Ông còn đi qua Huế với những con đường vắng bóng xe cộ, chỉ có tiếng nổi máy xe Dream và Cub 81 giữa trưa hè. Ở Huế, người dân giữ nếp sống nhẹ nhàng và chuẩn mực. Chợ Đông Ba là nơi tấp nập nhất, dù chưa có nhiều khách quốc tế đến tham quan như sau này. Đến đây, có  thể tìm thấy đủ thứ mặt hàng từ mắm ruốc đến vải vóc.

Năm 2000, "phượt thủ" đời đầu đến Quảng Trị để thăm nhiều di tích. Bức ảnh ấn tượng nhất với ông là Di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị - nơi ghi dấu 81 ngày đêm khốc liệt mùa hè đỏ lửa năm 1972.

Một năm sau (năm 2001), ông Trí Dũng đến bến phà Xuân Sơn và đi xuyên động phong Nha của Quảng Trị (địa phận tỉnh Quảng Bình cũ). Thời điểm đó, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vừa thành lập. Hang động còn hoang sơ, rừng nguyên sinh phủ bóng xanh mát lên những dãy núi đá vôi. Dòng sông Son - con đường chính để vào Phong Nha trong như pha lê. Thuyền nhỏ chở khách chạy chậm rãi giữa làn nước xanh biếc, xung quanh cảnh núi non mãn nhãn.

Những ngày "phượt" ở miền Trung, ông Trí Dũng nhớ như in lần đổ đèo Ngoạn Mục nối giữa Khánh Hòa (Ninh Thuận cũ) và Lâm Đồng. Nằm trong khu vực chuyển tiếp giữa vùng biển và cao nguyên, con đèo có 2 tầng cảnh quan và khí hậu. Từ vùng khô cằn đoạn đầu đèo đến những đoạn đèo rực sắc dã quỳ, rừng thông. Khí hậu cũng thay đổi từ nắng gắt sang se lạnh.

Ông Trí Dũng đến Đà Lạt (cũ) năm 2000, nơi đây quả xứng danh là "thành phố sương mù" với những buổi ság lành lạnh, hơi sương phủ nhẹ trên mặt hồ Xuân Hương. Mỗi sáng có thể lắng nghe tiếng chim hót lẫn trong tiếng chuông nhà thờ, ngắm rừng thông ba lá phủ xanh các triền đồi. Đêm xuống, người dân mặc áo len, trùm khăn kín cổ đi dạo. Nhiều quán cà phê nhỏ cũng lên đèn vàng, phát nhạc Trịnh Công Sơn trong không gian vắng lặng.

Ở miền Nam, ông Trí Dũng có nhiều kỷ niệm đẹp với An Giang. Ông miêu tả, đó là "vùng đất 7 núi" sở hữu cảnh quan, văn hóa khác biệt so với khu vực miền Tây với tuyến biên giới N1, núi non hùng vĩ và nhiều ngôi chùa, đền miếu nổi tiếng. Tuy nhiên, đường đi thời điểm đó còn rất gồ ghề, một số nơi nổi tiếng như núi Cấm chưa có cáp treo.

"Năm 1996-2001, đường đi rất hiếm khách sạn hoặc quán ăn. Dân phượt như tôi chỉ ăn qua loa tại hàng quán tình cờ bắt gặp hoặc dùng thức ăn khô và nghỉ ngơi tại nhà khách. Nếu lỡ đường, trời tối, tôi sẽ xin ngủ nhà dân", ông Dũng nói.

Hiện tại, ở tuổi 76, ông vẫn rong ruổi trên những hành trình mới để nhìn đất nước thay đổi. Với ông, du lịch bụi là đi chậm, tận hưởng chuyến đi theo cách của riêng mình.

Xem thêm: Tôi quyết định chở 20kg hành lý đi khắp Việt Nam bằng xe đạp