Đền Bà Chúa Kho và nghi lễ tâm linh linh thiêng "sở cầu đắc cầu, sở nguyện đắc nguyện"

Đền Bà Chúa Kho Bắc Ninh ở đâu?

Đền Bà Chúa Kho là một vị thần thờ mẫu linh thiêng nằm ở vùng quê Kinh Bắc với truyền thống văn hóa lâu đời. Cụ thể, Thiên thần Bà Chúa Kho hiện đang ở khu phố Cổ Mễ, phường Vũ Ninh, thành phố Bắc Ninh .

Đền Bà Chúa Kho Bắc Ninh được xây dựng từ thời nhà lý tưởng, là điểm đến du lịch tâm linh nổi tiếng tại Bắc Ninh. Năm 1989, thần được công nhận là di lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Nơi đây là nơi tâm linh đón khách trong và ngoài nước rút đến sâu bái, tham quan, cảnh báo, tìm hiểu về lịch sử văn hóa.

Lịch sử hình thành thần Bà Chúa Kho Bắc Ninh

Nhắc đến thần Bà Chúa Kho có rất nhiều sự tích, thuyết truyền xung quanh. Trong đó, phổ biến nhất và được nhiều người tuyền tai nhau nhất là vào thời lý, tại làng Quả Cảm có một người con gái xinh đẹp, nết na và rất giỏi giang, nhất là trong công việc tổ chức sắp xếp sản phẩm, trang lưu trữ lương thực, thực phẩm giúp dân chống đói, giúp quân chống giặc. Một lần hành quân qua làng Quả Cảm, vua Lý đã biết đến danh tiếng và lòng hiếu khách con gái tài sắc toàn diện, quyết định đưa bà vào cung làm hoàng hậu.

Tuy chỉ xuất thân từ gia đình nông dân, nhưng bà lại rất thông minh đa đài, cầm kỳ thi họa đều thông minh. Sau khi trở về thành vợ vua lý, dù sống trong cảnh giàu sang nhung nhung nhưng bà vẫn lo nghĩ đến dân dân. Thế là bà xin vua cho về quê để chiêu dân, lập ấp, gia tăng canh tác. Được sự đồng ý của vua, bà về quê nuôi dân khai hoang mở đất, lập được 72 trại ấp và tận tình hướng dẫn dân cách trồng cấy. Thóc lúa thu được sau mỗi mùa không chỉ giúp dân no ấm mà còn được đưa về xung quanh hai lương kho của triều đình đặt tại làng Cô Mễ và Thượng Đồng.

Năm Đinh Tỵ (1077), nước ta bị quân Tống kéo sang xâm lược, toàn dân được Lý Thường Kiệt lãnh đạo kháng chiến, chống lại quân Tống hung ác. Bà được vua giao cho nhiệm vụ cai quản, trông coi các kho lương trong vùng để chỉ đạo, sắp xếp, sản xuất, tiếp tế lương thực cho quân đội chiến đấu giặc trên phòng tuyến sông Như Nguyệt và đảm bảo lương thực cho người dân. Lúc cuộc chiến gần như đã chiến thắng thì bà bị quân giặc giết chết một lần đi tiếp tế cho dân dân vào ngày 12 tháng giêng năm Đinh Tỵ. Triều đình thương tiếc đã phong cho phụ nữ nhân kiệt ấy là Phúc Thần và lập đền thờ Cô Mễ trên núi Kho – nơi từng đặt kho lương làm bà chủ quản lý. Người dân để thể hiện lòng tôn kính, biết ơn của bà Chúa đã gọi ngôi đền đó là thần Bà Chúa Kho.

Ngoài Cô Mễ, tại một số nơi cũng thờ các nhân vật khác được tôn giáo gọi là Bà Chúa Kho. Nhưng làm điều kiện xã hội vùng Kinh Bắc, làm lợi giao lưu trong vùng và cả xu hướng tập trung vào các nữ thần nên thần Bà Chúa Kho Bắc Ninh trở nên quen thuộc hơn và được biết đến nhiều hơn.

Kiến trúc đền thờ Bà Chúa Kho Bắc Ninh

Ban đầu, được thiết lập từ thời Lý Thần Bà Chúa Kho chỉ là một ngôi miếu nhỏ. Đến thời Lê, bị trùng tu, mở rộng thành khu đền lớn. Lúc chiến tranh, quái vật thực dân Pháp phá hủy nền tảng nặng nề. Đến năm 1998, nữ thần Bà Chúa Kho được xây dựng và chỉnh sửa lại nhưng vẫn giữ được kiến ​​trúc cổ xưa sắc nét cùng những nét tinh xảo hoa văn.

Hiện đề Bà Chúa Kho Bắc Ninh có kiến ​​trúc kiểu chữ Nhị gồm 2 khu Tiền tế và Hậu cung, mỗi khu vực có 3 gian. Cổng Tam Quan của thần ngày trước như bị hủy bỏ trong bom đạn chiến tranh, chỉ còn sót lại vết tích của 4 viên đá xanh cỡ lớn. Cổng Tam Quan hiện tại đã được sửa, xây dựng lại. Trên mái cổng là bức đại tự với dòng chữ Hán bồi nổi “Chúa Kho từ”, có nghĩa là “đền Bà Chúa Kho”. Hai trụ phía trước có câu tranh luận bằng chữ Hán ca ngợi công lao của bà Chúa: “Càn long ngân thủy lưu thắng cảnh/Liệt nữ cao sơn hiển linh từ” (có nghĩa là: Phía Tây Bắc có mạch nguồn, phía Đông Nam có dòng nước tẩy nơi cảnh đẹp. Người nữ oanh được thờ ở thánh thiêng trên đỉnh cao).

Khu vực tiền tế của thần Bà Chúa Kho là nơi dâng hương trước khi vào lễ ở chính điện. Phía sau khu vực tiền tế là Hậu cung với 3 gian gồm Tứ Phủ Công Đồng, Đệ Nhị Cung, Đệ Nhất Cung (Tam xây Thánh Mẫu) và Cung cấm của Bà Chúa kho.

Các hạng mục kiến ​​trúc của thần linh được hạ tĩnh ảo với các thù địch như phổ phù, phượng vũ, đám mây, cá chép hóa rồng,…

Lễ hội quần bà Bà Chúa Kho Bắc Ninh

Lễ hội thần Bà Chúa Kho Bắc Ninh được tổ chức vào ngày 12 - 15 tháng giêng âm lịch hàng năm. Vào những ngày này, tại đền Bà Chúa Kho sẽ diễn ra nhiều nghi lễ và trò chơi dân gian đặc sắc, du khách ở khắp mọi nơi sẽ quay về đây để súc bái, tham quan, trải nghiệm không khí trang béo nhưng cũng không thân thiện với phần nhiệt đới, đặc sắc.

Khâu tổ chức lễ hội thần Bà Chúa Kho thường bao gồm: Dâng hương và thánh lễ vật tại đài tưởng niệm Bà Chúa Kho. Tổ chức Đấu hành đánh trống, khua chiêng, múa cờ,… Tiến lễ vào các cung ban tại thần theo số tự gian Tiền tế- Công Đồng Tứ Phủ - Cung Đệ Nhị - Cung Đệ Nhất – Sơn Lâm Sơn Trang,… Dâng lễ tại Đình làng Cô Mễ thờ Đức Thánh Tam Giang. Lễ lễ tại chùa Cô Mễ.

Kinh nghiệm đi lễ Bà Chúa Kho Bắc Ninh

Nên đi lễ Bà Chúa Kho Bắc Ninh vào thời điểm nào?

Đền Bà Chúa Kho là điểm đến tâm linh nổi tiếng tại Bắc Ninh, mở cửa đón du khách thập phương xung quanh năm nên du khách có thể đến lễ tại thần bất cứ lúc nào. Thông thường mọi người thường xuyên lựa chọn đi lễ vào dịp xuân đầu năm, nhất là vào dịp diễn ra lễ hội. Nhưng nếu không muốn phải chen chúc đông đúc, muốn thoải mái hơn trong việc cúng bái, du khách có thể chọn đi lễ cúng Bà Chúa Kho vào tháng 2 âm lịch.

Đường đi tới Bà Chúa Kho

Đền Bà Chúa Kho cách trung tâm TP.Bắc Ninh 4km về hướng Đông Bắc. Từ trung tâm TP.Bắc Ninh, bạn đi theo tỉnh lộ 295B một đoạn, rồi sau đó trái theo đường Cổ Mễ là tới được thần Bà Chúa Kho.

• Nếu ở Hà Nội, bạn có thể chuyển đến quỷ Bà Chúa Kho bằng nhiều phương tiện tiện lợi như xe cá nhân (ô tô, xe máy) hoặc xe bu, xe khách, xe dịch vụ,… tùy theo nhu cầu và tài chính.
• Xe buýt: Bạn có thể bắt chuyến chuyến số 54 từ Long Biên đến Bắc Ninh hoặc chuyến số 203 đi từ Giáp Bát đến Bắc Ninh.
• Xe cá nhân: Từ nội thành Hà Nội bạn chuyển sang cầu Long Biên hoặc Chương Dương, đi qua cầu Đuống đến thị xã Từ Sơn là tới được trung tâm TP.Bắc Ninh.

Gợi ý cách chuẩn bị chuẩn bị lễ, lễ dâng tại thần Bà Chúa Kho Bắc Ninh

Cách chuẩn bị lễ

Tại Bà thần Kho có 3 ban thờ chính bạn có thể chuẩn bị sẵn sàng, mua sắm những vật lễ cần dâng thánh đó là:

Ban Công Đồng – Hội đồng các quan: Lễ cơ bản gồm có hương vòng, hoa tươi, hoa quả, oản, nến, cháy, trầu cau, bánh kẹo, tiền lẻ. Lễ kim ngân tiền vàng gồm có cầu vàng tứ phủ, cành cầu vàng, cây lộc, cành vàng lá ngọc, Lì vàng, Lì Bạc, tiền vàng các quan, tiền âm phủ, tiền xu mã. Lễ muối mặn gồm gà và đĩa xôi to hoặc đơn giản hơn có chuẩn bị khoanh chả giò với đĩa xôi nhỏ, 1 chai rượu hoặc vài lon lia, bao thuốc lá, gói chè, 5 quả trứng kèm chai rượu nhỏ và 1 túi gạo, 1 túi muối.

Ban Tam Tòa Thánh Mẫu – Bà Chúa Kho: Lễ cơ bản gồm có hương vòng, hoa tươi, hoa quả, oản, nến, cháy, trầu cau, bánh kẹo, tiền lẻ. Lễ kim ngân bao gồm hộp tiền vàng, tiền các quan, tiền xu mã, cây lộc, cành cầu vàng, lộc lộc, Lì vàng, Lì bạc, trang sức, tiền âm, nón bà. Ngoài ra còn có thể cung cấp thêm rượu, nước hoa.

Bản Sơn Trang – Chúa Thượng Ngàn: Lễ cơ bản gồm có hương vòng, hoa tươi, hoa quả, oản, bật lửa, trầu cau, bánh kẹo, lẻ tiền. Lễ kim ngân bao gồm hộp trầu, hải ly xanh, cành cầu xanh, trang sức, cây lộc, hoa lộc, Lì vàng, Lì bạc, tiền xu lực, tiền âm, nón bà. Ngoài ra còn có thể dâng thêm các loại hải sản hoặc đồ rừng.

Trình tự đi cung cấp các lệnh

Đầu tiên bạn hoa sen tại lư đồng ở ngay giữa sân thần Bà Chúa Kho. Sau đó bước lên cầu thang lên Gian Tiền Tế, tại đây bạn khấn vái và bộ trình hôm nay xin đến cửa thần Bà Chúa Kho…

Sau khi hoàn tất quá trình thì đi tiếp vào bên trong, ở giữa đầu tiên là ban Công Đồng – cầu công danh sự nghiệp, bạn hãy nhấn và cầu theo nhu cầu của mình. Sau ban Công Đông là ban Tam Tòa Thánh Mẫu – Bà Chúa Kho, tại đây bạn cũng khấn vái và xin theo nhu cầu của mình.

Tiếp ngay sau đó là cấm Tam Tòa Thánh Mẫu – cung cấm của Bà Chúa Kho. Ở đây, bạn sẽ thấy luôn luôn khóa cửa và chỉ mở cho khách có nhu cầu và lễ dâng lễ thì mới được đưa vào khấn xin hoặc bạn cũng có thể đứng ngoài phản hồi bên trong.

Tiếp đến bạn đi theo cửa sổ nhỏ bên phải để vào ban Sơn Trang cầu kinh doanh, buôn bán. Khấn xong thì bạn đi ra ngoài sẽ thấy có 2 ban thờ nhỏ là Ban Cô, Ban Cậu, tại đây bạn có thể cầu sức khỏe cho con cái.

Ngoài lễ bái ở các ban thờ chính tại đền Bà Chúa Kho, bạn cũng có thể di vái các ban thờ nhỏ khác tại thần Bà Chúa Kho như Miếu Ông Cóc, Ban Sơn Thần, Ông Bảy, Ông Bơ, Ông Mười,…

Cách hạ lễ

Tương tự như việc dâng lễ, việc hạ lễ tại thần Bà Chúa Kho cũng cần phải có thủ tục đúng quy trình. Sau khi dâng lễ xong, bạn phải đợi đến khi đốt cháy hết mới được hoa tiêu thêm lần nữa và vái lạy 3 cái trước mỗi bàn thờ từ ngoài bàn chính. Sau khi sửa xong, bạn mới được hạ sớ và mang đi hóa vàng. Ở các lệnh cấm khác, bạn cũng hoàn thành đúng các bước như vậy. Nhưng lưu ý là khi dâng lễ ở ban thờ Cô, Cậu thì bạn không được hạ xuống gom về mà phải để nguyên tại bàn.

Những lưu ý quan trọng khi đi lễ Bà Chúa Kho Bắc Ninh

Đền Bà Chúa Kho là nơi thiên linh thiêng, khi đi lễ tại đây bạn nên lưu ý một số điều để việc đi lễ diễn ra chu toàn:

• Trang phục: Nên ăn mặc lịch sự, gọn gàng, không mặc những bộ quần áo quá hạn hang gây mất thiện cảm, mỹ quan nơi thiên thiêng, thanh tịnh.
• Khi đi đền Bà Chúa Kho bạn sẽ phải chuyển, lễ bái nhiều nên chọn những đôi giày dép thoải mái, thuận tiện cho việc đi lại.
• Đi lại nhẹ nhàng, ăn nói nhỏ nhẹ để tránh làm ồn ào với những người khác đang tham gia hành hương, lễ bái.
• Tuân thủ đúng quy định và tôn trọng nơi linh thiêng, không nói tục chửi thề trong bất kỳ tình huống nào.
• Trên đường vào đền thờ, nếu không chuẩn bị trước lễ vật thì bạn nên hỏi giá thật kỹ các vật lễ trước khi xuống tiền mua.

Hy vọng với những chia sẻ trên đây, du khách sẽ có cho mình một chuyến đi lễ, thăm thú thăm, trải nghiệm, khám phá đền Bà Chúa Kho thuận lợi, vui vẻ.

Xem thêm: Chiêm bái chùa Phổ Quang Phú Thọ - cổ tự linh thiêng lưu giữa bảo vật quốc gia