Đợi ngày duyệt binh năm nay nhớ về những cuộc duyệt binh năm xưa

Duyệt binh 1975: Cuộc duyệt binh có thời gian chuẩn bị ngắn nhất

Kết thúc cuộc chiến tranh 20 năm với một Sài Gòn gần như nguyên vẹn, với một không khí hân hoan của đoàn tụ hai miền... rất cần có một cuộc duyệt binh và diễu hành quần chúng hoành tráng để khuếch trương thắng lợi, để thể hiện sức mạnh dân tộc và cũng để cố kết lòng người...

Các cấp lãnh đạo cao nhất đã có ý tưởng như thế và sau khi chính thể Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) sụp đổ vào trưa 30/4/1975 thì ngày duyệt binh đã được ấn định sẽ tiến hành vào ngày 15/5/1975.

Thông thường, để thực hiện một cuộc duyệt binh và diễu hành quần chúng tầm cỡ quốc gia thì công tác chuẩn bị phải mất vài tháng. Tất cả các khâu từ lập kế hoạch, lên kịch bản, xác định các thành phần tham gia, sử dụng những loại trang bị gì, nhân lực vật lực huy động từ đâu, bảo đảm vật chất thế nào... phải hết sức cụ thể, tỷ mỷ đến từng chi tiết. Tiếp đó là tổ chức luyện tập cho các lực lượng tham gia. Trong khâu này phải thực hiện rất cơ bản và kỹ càng từng động tác, thao tác nhỏ nhất. Sau khi tập luyện riêng rẽ ở từng đơn vị, từng bộ phận sẽ đến khâu hợp luyện và tổng duyệt.

Có trường hợp phải tổng duyệt đến 2 - 3 lần mới đạt yêu cầu. Thế rồi trang trí ra làm sao? Bảo vệ an ninh thế nào?... Thực sự đó là cả một núi công việc mà những người tổ chức phải giải quyết.

Còn đối với các lực lượng tham gia diễu duyệt thì thời gian luyện tập như thế nói chung là quá ít ỏi. Mặc dù đã trải qua mấy năm tuổi quân nhưng hầu hết bộ đội mới chỉ được rèn luyện kỹ năng chiến đấu là chính, còn động tác điều lệnh đội ngũ gần như bị bỏ qua.

Vì vậy, coi như phải huấn luyện lại từ đầu. Với các khối quần chúng thì lại còn khó hơn vì đây là lần đầu tiên họ được làm quen với điều lệnh quân đội. Được cái, anh chị em thanh niên, sinh viên tham gia rất nhiệt tình, họ sẵn sàng tập ngoài giờ, tập cả buổi tối kỳ cho thuần thục mới thôi.

Đối với khối các đơn vị binh chủng kỹ thuật thì "núi" công việc đó được nhân lên gấp đôi.

Nếu như người chiến sĩ bộ binh chỉ cần tập trung luyện tập động tác cá nhân thì các chiến sĩ khối binh chủng vừa lo luyện tập lại còn phải lo bảo dưỡng, "tân trang" những con "tuấn mã", "voi thép", những chú "rồng lửa"... của mình sao cho "ngon lành" trước khi ra mắt bàn dân thiên hạ.

Lúc đánh nhau có thế nào dùng thế, có ai quan tâm đến hình thức đâu. Còn đây đi "ăn cỗ" cơ mà, cũng phải tươm tất tý chứ.

Chính vì vậy, sau khi nhận chỉ thị đơn vị nào cũng như công xưởng cả. Chỗ thì lo bảo dưỡng xe máy, chỗ thì gò hàn đắp vá những chỗ sứt sẹo trên đường hành quân. Chỗ thì dùng vòi cao áp xịt rửa sạch sẽ mọi dấu vết bụi đường chinh chiến.

Chỗ thì hì hụi sơn sơn, vẽ vẽ làm đẹp cho đứa con cưng của mình. Có hôm còn phải làm cả đêm. Tuy nhiên, trong không khí hân hoan của những ngày hòa bình, thống nhất đầu tiên, bộ đội làm không biết mệt, năng suất tăng lên gấp hai, gấp ba.

Cái khối lượng công việc lẽ ra phải mất hàng tuần nay đã hoàn thành trong vòng 3 ngày.

Xong phần kỹ thuật thì đến phần luyện tập. Phần này chủ yếu liên quan đến các lái xe, còn các thành phần khác thì không có gì lớn lắm. Thực ra, đối với những lái xe đã đưa xe pháo của mình cả nghìn ki- lô- mét vào đến đây thì việc điều khiển xe đã rất thuần thục.

Tuy nhiên, đây là lái xe trong duyệt binh nên có những yêu cầu khác hẳn. Khi duyệt binh xe sẽ đi hàng đôi, lái xe phải giữ chân ga và căn đường thế nào sao cho phải đảm bảo cả hàng ngang và hàng dọc, đồng thời đảm bảo khoảng cách giữa các phương tiện với nhau.

Cũng may, trong các doanh trại mà quân đội VNCH để lại thường có các quảng trường khá lớn nên bộ đội có chỗ để luyện tập gần như thật. Tuy vậy song cũng phải tập vài ngày mới tạm ổn.

Một trong những nội dung công việc vô cùng quan trọng và cũng hết sức khó khăn đó là công tác bảo vệ an ninh, đảm bảo an toàn cho buổi lễ. Diễn ra tại một thành phố mới giải phóng chỉ có 2 tuần, các lực lượng thù địch âm mưu chống phá còn lẩn khuất khắp nơi.

Vậy phải làm thế nào để ngăn chặn mọi âm mưu đó, đảm bảo an toàn cho lãnh tụ cũng như mọi người dân dự lễ, đảm bảo cho buổi lễ được thông đồng, bén giọt? Đích thân Bộ trưởng Công an Trần Quốc Hòan đã vào chỉ đạo công tác này.

Hàng trăm chiến sĩ công an từ miền Bắc cũng cấp tốc được đưa vào tăng cường cho lực lượng an ninh tại chỗ. Với sự giúp đỡ của quần chúng nhân dân, một số âm mưu chống phá đã bị ngăn chặn từ trong trứng và cả đêm tổng duyệt cũng như ngày lễ đã diễn ra an toàn tuyệt đối.

Và rồi đêm tổng duyệt đã đến! Trước đó, các phương tiện kỹ thuật đã được tập trung về khu vực Gò Vấp, đến giờ hiệp đồng mới ra vị trí. Mặc dù chỉ là tổng duyệt song cũng thu hút khá đông người dân Sài Gòn đến xem.

Điều thú vị là mặc dù được "ghép" từ rất nhiều mảnh rời rạc song buổi tổng duyệt đã thành công ngay lần đầu.

Có lẽ vì quá phấn khích bởi thành công hay sao đó nên khi trở về một xe tăng của Lữ đoàn 203 đã bay qua lan can cầu Xa Lộ (Đồng Nai) xuống sông, để lại dấu vết đến tận bây giờ.

Ấy thế rồi vẫn có sự thay đổi ở phút thứ 89! Chắc là muốn san sẻ niềm vui hòa bình, thống nhất đến tất cả các địa phương nên các binh khí kỹ thuật trong lễ duyệt binh tại Sài Gòn chủ yếu sẽ sử dụng của Binh đoàn Cửu Long- đơn vị đang làm nhiệm vụ quân quản tại chỗ.

Còn các đơn vị khác thì đưa quân đến phục vụ mít- tinh của các địa phương xung quanh như Biên Hòa, Bà Rịa, Vũng Tàu v.v...

Và cuộc duyệt binh mừng hòa bình, thống nhất đất nước ngày 15.5.1975 tại Sài Gòn và các tỉnh thành đã thành công tốt đẹp, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người dân cũng như bạn bè quốc tế.

Họ đều tấm tắc: "Mấy ổng giỏi thiệt! Không hiểu các ổng làm thế nào mà chỉ sau 2 tuần đã làm được cuộc duyệt binh hoành tráng đến như vậy!".

Duyệt binh 1985: Cuộc duyệt binh quy mô nhất lịch sử Việt Nam

Ngày 2/9/1985, nước ta tổ chức duyệt binh kỷ niệm 40 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Đây cũng là một trong số cuộc duyệt binh có quy mô lớn nhất từng được tổ chức trên Quảng trường Ba Đình.

Trong cuộc duyệt binh năm đó có sự tham gia của quân chủng Phòng không - Không quân, một trong những lực lượng nòng cốt tạo nên sức mạnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam, với những chiến công lẫy lừng trong Kháng chiến chống Mỹ cũng như thực hiện nhiệm bảo vệ biên giới Tây Nam.

Đã có gần 30.000 người tham gia lễ duyệt binh ngày 2/9/1985. Thời điểm đó, tình hình kinh tế đất nước tuy còn nhiều khó khăn, song Đảng và Nhà nước ta vẫn tổ chức lễ duyệt binh đặc biệt và mang ý nghĩa lịch sử to lớn. Quân đội Nhân dân Việt Nam còn gọi lễ duyệt binh này là nhiệm vụ A85. 

Ngoài các khối chiến sĩ đại diện cho quân, binh chủng còn xe tăng, pháo tự hành, pháo phòng không, tên lửa và hàng chục máy bay.

Theo tư liệu trong sách "Lịch sử dẫn đường Không quân", khi các khối đại diện cho các quân, binh chủng tiến bước qua lễ đài thì đội hình của các lực lượng không quân sẽ bay qua Quảng trường Ba Đình. Quân chủng Không quân quyết định sử dụng 75 máy bay.

Trong đó, 24 chiếc MiG-21Bis đại diện cho lực lượng không quân tiêm kích do hai trung đoàn 927 và 921 đảm nhiệm, 12 chiếc Su-22M của Trung đoàn 923 đại diện cho không quân tiêm kích bom, 12 chiếc An-26 của Trung đoàn 918 đại diện cho không quân vận tải, 9 chiếc Mi-24 và 3 chiếc Mi-8 của Trung đoàn 916 đại diện cho không quân trực thăng và 15 chiếc máy bay huấn luyện L-39 của Trung đoàn 910 đại diện cho nhà trường, xếp hình cho số 40 trên bầu trời.

Trong giai đoạn 1, Quân chủng Không quân đã chỉ thị cho các đơn vị có lực lượng tham gia duyệt binh tổ chức huấn luyện bay đội hình tại căn cứ của mình. Tiểu ban Dẫn đường của các trung đoàn này tiến hành tính toán, xác định thứ tự, giãn cách thời gian cất cánh giữa các tốp và cách dẫn bay tập hợp đội hình bay duyệt binh.

Sang giai đoạn 2, Không quân tổ chức bay hợp luyện qua sân bay Hòa Lạc và quảng trường Ba Đình. Riêng Trung đoàn 910, sau chuyển sân từ Nha Trang ra Gia Lâm, tiến hành bay huấn luyện bổ sung đội hình số 40. Khi bay hợp luyện và bay chính thức, Quân chủng Không quân triển khai đài chỉ huy bay tại Hòa Lạc và Ba Đình.

Còn sách "Lịch sử Trung đoàn Không quân 923" chép, các máy bay phản lực sẽ bay theo đội hình biên đội chiến đấu 4 chiếc theo thứ tự từng trung đoàn. Trực thăng vận tải treo cờ Tổ quốc dưới bụng, trực thăng vũ trang bay theo đội hình biên đội chiến đấu, máy bay vận tải An-26 cũng bay theo đội hình biên đội. Riêng máy bay L-39 bay xếp thành hình số 40 trên bầu trời.

Đây là một nhiệm vụ rất vẻ vang nhưng cũng cực kỳ khó khăn. Trong thời gian đầu, các trung đoàn tổ chức bay huấn luyện theo đội hình tại căn cứ đóng quân của mình. Để có được một đội hình đẹp, cần phải xác định tốt được thứ tự, giãn cách thời gian cất cánh giữa các tốp và cách bay theo đội hình bay duyệt binh.

Để tập hợp đội hình, các máy bay sẽ được cất cánh thành nhiều tốp sau đó tập hợp lại trên khu vực chờ. Việc này không đơn giản vì máy bay vừa phải bay theo đội hình vừa phải giữ khoảng cách. Do vậy, cần phải hiệp đồng chặt chẽ về thời gian cất cánh, tốc độ của từng máy bay.

Bay theo đội hình của từng trung đoàn đã khó thì bay trong đội hình chung của toàn quân lại càng khó, phải vào, ra quảng trường đúng thời gian quy định.

Các máy bay cất cánh từ nhiều địa điểm và hạ cánh xuống nhiều địa điểm, sau đó cùng tập trung lại tại một không gian nhỏ quanh Ba Đình trong một thời gian ngắn ở độ cao gần như nhau nên việc kiểm soát an toàn bay cũng phức tạp.

Các địa điểm cất cánh và hạ cánh là Kiến An, Kép, Thọ Xuân, Gia Lâm đến Ba Đình có khoảng cách khác nhau, hướng di chuyển cắt nhau nên cần hiệp đồng hết sức chặt chẽ về thời gian, tốc độ, độ cao. Địa điểm hợp luyện được chọn là sân bay Hòa Lạc và quảng trường Ba Đình.

Ngày 6/8/1985, đội hình của không quân thực hiện bay hợp luyện hai lần qua sân bay Hòa Lạc đều đạt yêu cầu đề ra. Trong ba ngày 25, 27 và 29/8/1985, đội hình tiếp tục thực hiện bay hợp luyện qua quảng trường Ba Đình.

Kết quả kiểm tra bay hợp luyện lần cuối cùng cho thấy, đội hình của các lực lượng không quân luôn được giữ rất ổn định, chữ số 40 đẹp, thời gian bay qua quảng trường chính xác đến từng giây và bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Xem thêm: Quốc khánh 2/9/2025 sẽ có diễu binh, duyệt binh ở Quảng trường Ba Đình lịch sử