Chùa Hang Châu Đốc - cổ tự linh thiêng bên sườn núi nổi tiếng với đôi rắn thần khổng lồ

Chùa Hang Châu Đốc ở đâu?

Chùa Hang - cái tên quen thuộc với người dân cả nước, bởi nó là tên gọi chung của 7 ngôi chù. Rất dễ nhầm lẫn nếu bạn không gọi kèm theo địa danh nơi ngôi chùa đó tọa lạc. Và trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu về chùa Hang Châu Đốc hay còn được người dân địa phương gọi là chùa Phước Điền. Trong đó, từ "Phước" ý chỉ đến phước lành, còn "Điền" nghĩa là điền địa (ruộng đất). Ở đây, cái tên này mang ý nghĩa: Mảnh đất gieo trồng phước lành.

Chùa Hang Châu Đốc tọa lạc ở lưng chừng núi Sam, xã Vĩnh Tế, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. Địa chỉ chi tiết là ven Quốc lộ 91, cách khu vực Miếu Bà Chúa Xứ, Chùa Tây An, và Lăng Thoại Ngọc Hầu khoảng 1 km.

Chùa Hang Châu Đốc là điểm đến hấp dẫn du khách thập phương, nhất là vào các ngày lễ lớn. Hiện chùa Hang Châu Đốc đã công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia. Điều đó càng làm tăng thêm sức hấp dẫn của cổ tự này trong lòng du khách thập phương.

Di chuyển đến chùa Hang Châu Đốc như thế nào?

Chùa Hang Châu Đốc là điểm du lịch tâm linh nổi tiếng ở An Giang nên việc di chuyển đến đây khá dễ dàng và có nhiều lựa chọn:

Di chuyển bằng phương tiện công cộng

Nếu bạn chọn điểm xuất phát từ TP. HCM thì có đi xe khách giường nằm/ghế ngồi với các hãng xe như Phương Trang, Hậu Nghĩa, xuất phát từ Bến xe Miền Tây; giá vé từ 160 000 – 200 000 đ, thời gian 6–7 tiếng. Xe sẽ dừng tại Bến xe Châu Đốc – từ đây, bạn thúc tiếp tục hành trình. Khi đến bên xe Châu Đốc, bạn chọn di chuyển bằng taxi hoặc xe ôm, quãng đường khoảng 10 - 15 phút, phù 30.000 - 50.000 đồng. 

Nếu bạn có điểm xuất phát từ miền Bắc hoặc miền Trung thì đặt vé máy bay vào sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM), rồi sau đó đặt vé xe hoặc thuê xe du lịch từ TP.HCM đến An Giang (khoảng 6 giờ). Hoặc bạn cũng có thể đặt vé máy bay đến Rạch Giá, từ TP Rạch Giá di chuyển đến TP Châu Đốc (An Giang) chỉ mất khoảng 3 giờ đồng hồ. 

Di chuyển bằng oto hoặc xe máy

Chạy theo Quốc lộ 91, qua Long Xuyên → đến Núi Sam.

Có bảng chỉ dẫn rõ ràng, dễ tìm. Gần đến khu du lịch Núi Sam sẽ thấy lối vào Chùa Hang.

Có thể rộng đường để đỗ xe ô tô hoặc xe máy tại chân núi.

Di chuyển lên chùa Hang Châu Đốc

Tại chân núi Sam bạn có thể lựa chọn di chuyển bằng cáp treo do khu du lịch Núi Sam vận hành để lên chùa. Lưu ý: cáp treo đến sát khu du lịch, không trực tiếp lên chùa Hang; bạn vẫn cần đi bộ thêm khoảng 300 bậc thang.

Ngoài ra, bạn có thể đo bộ. Từ chân núi, bạn đi bộ men theo 300 bậc thang đá dẫn vào chính điện chùa. Dọc đường là tượng Phật, tượng rắn thần, hang đá xám xịt rất linh thiêng.

Thời điểm lý tưởng nhất để đến chùa Hang Châu Đốc

 Thời điểm lý tưởng nhất để đến Chùa Hang (Phước Điền Tự), Châu Đốc là từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Đây là giai đoạn mùa khô ở An Giang, tiết trời mát mẻ, ít mưa, rất thuận lợi cho việc tham quan, leo núi và chiêm bái.

Tháng 11 - tháng 2 (đầu mùa khô): Thời tiết mát mẻ, khô ráo, nhiệt độ trung bình từ 25 - 30 độ C. Thời điểm này phong cảnh đẹp, rất phù hợp cho việc chụp ảnh. 

Tháng 3 - tháng 4 (cao điểm lễ hội): Rơi vào dịp lễ hội Vía Bà Chúa Xứ (23–27/4 âm lịch) – đông đảo du khách hành hương. Lúc này không khí sôi động, náo nhiệt, thích hợp trải nghiệm văn hóa tín ngưỡng dân gian miền Tây. Tuy nhiên, rất đông, giá dịch vụ có thể tăng nhẹ, nên đặt phòng và phương tiện từ sớm.

Tháng 5 - tháng 10 (mùa mưa): Lúc này đường trơn trượt, ẩm ướt → khó khăn khi leo 300 bậc thang lên chùa. Khi đi cần chuẩn bị áo mưa, giày chống trươn. 

Tóm lại, nếu bạn đi hành hương, chụp ảnh thì nên chọn đến chùa Hang Châu Đốc từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau. Nếu bạn muốn hòa mình vào lễ hội dân gian  thì đi vào cuối tháng 4 âm lịch. 

Chùa Hang Châu Đốc và những giai thoại ly kỳ

Chùa Hang Châu Đốc (tên chính thức: Phước Điền Tự; tên dân gian: Chùa Hang) không chỉ sở hữu cảnh sắc khiến lòng người si mê mà còn gắn liền với nhiều giai thoại ly kỳ về hành trình ra đời. Tương truyền, chùa Hang được xây dựng vào khoảng năm 1840 đến 1850, ban đầu chỉ là một am tu nhỏ bằng tre lá. 

Người xây dựng am là bà Thơ, tên đầy đủ là Lê Thị Thơ (1818 – 1899), có pháp danh Diệu Thiện. Bà là người làm nghề may ở Chợ Lớn nhưng lòng luôn hướng về Phật pháp nên đã xây nên nơi đây để tu hành.

Về lý do tu hành, tương truyền do cuộc đời bà Thơ éo le, bất hạnh. Trước đó, bà cũng có một gia đình êm ấm nhưng chồng bà hà khắc, đối xử với vợ rất gia trưởng, dẫn đến hai vợ chồng ngày càng có nhiều mâu thuẫn, cãi vã triền miên. Sau đó vì chán nản cuộc sống mà bà Thơ trốn lên núi Sam, tìm đến chùa Tây An để xuống tóc đi tu, dứt nghiệp duyên với nhân thế.

Sua một thời gian ở chùa Tây An Núi Sam (Tây An Cổ Tự), bà cảm thấy mình không phù hợp với nơi đây do chùa quá nhiều người lui tới, không mang lại sự thanh tịnh, bình yên như mong muốn. Vì thế đến khoảng năm 1950, bà rời chùa Tây An để tìm một nơi khác tu hành. Bà gặp được một cái hang nhỏ ở gần đó nên đã quyết định dựng am để làm nơi tu hành, đây cũng chính là nguồn gốc của chùa Hang ngày nay. 

Gắn liền với chùa Hang Châu Đốc còn có giai thoại liên quan đến đôi rắn thần. Theo giai thoại thì ngay bên am tu có một hang núi rất sâu, bên trong là đôi mãng xà to lớn sinh sống. Từ khi bà Thơ đến đây, xây am tu hành, đôi mãng xà đã không còn hung tợn, bắt động vật hay hại người nữa. Thay vào đó, chúng thường bò đến am nằm im lìm bên bà Thơ để lắng nghe kinh hệ. Dần dà, đôi mãng xà này được bà cảm hóa, chúng ăn đồ chay, đánh đổi thú dữ, bảo vệ nơi tu hành của bà Thơ. Lâu dần bà Thơ và đôi mãng xà ngày càng gắn bó, bà còn đặt tên cho chúng là Thanh Xà và Bạch Xà. Thế nhưng sau khi bà Thơ qua đời, đôi mãng xà cũng biến mất, về sau không còn thấy thêm lần nào nữa.

Chẳng ai rõ thực hư câu chuyện này thế nào, có bao nhiêu phần trăm sự thực. Nhưng ở vùng đất linh thiêng quanh núi Sam, những câu chuyện về các loài mãnh thú hung hãn được Phật pháp cảm hóa, ngày ngày nghe kinh kệ trở nên hiền hòa, giúp người lương thiện rất phổ biến. Ý nghĩa của những câu chuyện àny cũng là muốn hướng con người đến những điều thiện, luôn mang sự bao dung để cảm hóa vạn vật và cho người khác cơ hội được quay đầu.

Theo tài liệu có được, năm 1885, vì mếm mộ đức độ của bà Thơ, ông phán Thông ở Châu Đốc và nhân dân trong vùng đã tự nguyện góp tiền của, xây dựng ngôi chùa khang trang với nền lát gạch tàu, cột gỗ căm xe, lợp ngói móc. Đến năm 1937, chùa Hang được tu bổ, nâng cấp lần 2 bởi hòa thượng Thích Huệ Thiện. Hiện chùa đã bước vào đời trụ trì thứ ba là Hòa thượng Thích Thiện Chơn và cũng đang ngày càng hoàn thiện, vừa là chốn tâm linh vừa phục vụ khách thập phương ghé đến.

Chiêm bái vẻ đẹp linh thiêng của chùa Hang Châu Đốc

Chùa Hang Châu Đốc nằm trên sườn núi Sam sở hữu cảnh vật vô cùng hữu tình. Chùa tựa lưng vào núi, tầm nhìn rộng lớn và thoáng đãng, không gian yên tĩnh, tôn nghiêm. Xung quanh chùa là Khu du lịch núi Sam Châu Đốc với cánh rừng thăm thẳm, núi non hùng vĩ, tạo nên bức tranh thiên nhiên quá đỗi hoàn hảo, tô điểm cho vẻ đẹp của ngôi chùa trăm tuổi. 

Để lên được khuôn viên chùa, bạn sẽ phải đi theo những bậc thang bằng đá khối dốc cao. Đi lên đến chùa, mở ra trước mắt du khách là khuôn viên rộng lớn, bầu không khí trong lành kiến trúc độc đáo.

Điểm khác biệt của chùa Hang là ở thế đứng độc đáo. Chùa được xây dựng rất nhiều tầng, nằm dọc theo lối cầu lộ thiên nằm bên những vách đá hiểm trở. Ngọn núi và những vách đã trở thành bức phù điêu khổng lồ chè chắn cho ngôi cổ tự. 

Khuôn viên chùa có điện thờ Phật Di Lặc. Bên cạnh là Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát và bốn vị thần Hộ pháp nhìn xuống chân núi. Từ sân chùa Phước Điền, du khách bốn phương có thể phóng tầm mắt ra dãy núi cao ở xa xa hay cánh đồng bát ngát dưới chân núi.

Ngoài chính điện, các ngóc ngách của hang sâu, vách đá nơi chùa Hang cũng được đặt tượng Phật để thờ. Hai bên lối đi có tượng rắn – linh vật trong truyền thuyết của chùa Hang Châu Đốc. Chính điện được trang hoàng trang nghiêm với nhiều bức hoành phi và các đầu hồi chạm khắc tinh xảo.

Đến đây, bạn sẽ được tận hưởng một bầu không khí trong lành mát mẻ cùng với đó là sự yên bình, tâm tịnh trong chính lòng mình. Nhiều người đến đây để cầu bình an, may mắn và tài lộc về cho gia đình, người thân.

Gợi ý lịch trình kết hợp chùa Hang – miếu Bà – chùa Tây An

Dưới đây là gợi ý lịch trình 1 ngày kết hợp ba điểm tâm linh nổi tiếng ở núi Sam, Châu Đốc – An Giang: Chùa Hang (Phước Điền Tự), Miếu Bà Chúa Xứ và Chùa Tây An. Đây là tuyến hành hương quen thuộc và thuận tiện, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm.

Tổng quan các điểm tham quan

• Chùa Tây An – ngôi chùa cổ pha trộn kiến trúc Ấn - Việt độc đáo.
• Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam – điểm hành hương nổi tiếng linh thiêng nhất miền Tây.
• Chùa Hang (Phước Điền Tự) – cổ tự nằm trên sườn núi với truyền thuyết rắn thần kỳ bí.

Gợi ý lịch trình 1 ngày tham quan  tâm linh núi Sam

Buổi sáng:

• 07:00 – Có mặt tại TP. Châu Đốc, ăn sáng với bún cá, bánh bò thốt nốt hoặc cơm tấm chay.
• 07:45 – Di chuyển đến Chùa Tây An:

Tham quan kiến trúc Ấn Độ pha lối đình chùa Việt.

Vãn cảnh, lễ Phật, cầu an.

• 08:45 – Đi bộ hoặc di chuyển vài trăm mét đến Miếu Bà Chúa Xứ:

Lễ Bà, dâng hương, cầu tài lộc – bình an.

Tham quan tượng Bà (cao 1,19m bằng đá sa thạch), nghe kể về truyền thuyết linh thiêng.

• 10:00 – Mua lễ vật nhẹ (hương, hoa) chuẩn bị lên chùa Hang.

Buổi trưa:

• 10:15 – 11:30 – Leo bậc thang lên Chùa Hang (Phước Điền Tự):

Ngắm toàn cảnh thành phố Châu Đốc từ độ cao núi Sam.

Vãn cảnh chùa cổ, chiêm ngưỡng tượng Phật, tượng Quan Âm và hang đá thiêng.

Thăm nơi được cho là “hang tu” của Ni sư Huỳnh Thị Đạo.

Chụp ảnh với đôi rắn thần bằng gỗ – biểu tượng của ngôi chùa.

Thỉnh chuông, xin lộc đầu năm nếu đi dịp Tết.

• 11:30 – 12:30 – Xuống núi, ăn trưa tại quán chay hoặc nhà hàng quanh khu vực miếu Bà.

Buổi chiều:

• 13:00 – 14:00 – Tự do nghỉ ngơi, mua đặc sản:

Mắm Châu Đốc, me Thái, khô cá linh, tung lò mò,...

• 14:30 – Kết thúc lịch trình. Nếu còn thời gian, có thể ghé tham quan thêm:

Lăng Thoại Ngọc Hầu.

Chợ Châu Đốc.

Làng người Chăm Châu Giang (nếu lưu trú thêm 1 ngày).

Xem thêm: Chùa Vô Vi - cổ tự hơn 600 tuổi "treo" mình trên ngọn núi đá ở Hà Nội