Chùa Phật Tích Bắc Ninh: Những huyền tích ly kỳ xoay quanh cổ tự nghìn năm tuổi

Chùa Phật Tích Bắc Ninh không chỉ là địa điểm du lịch tâm linh nổi tiếng xứ Kinh Bắc mà nơi đây còn được biết tới với những huyền tích ly kỳ gắn với sinh hoạt tín ngưỡng và văn hoa bản địa.

Hồng Anh
Hồng Anh 02/02
Theo dõi

Chùa Phật Tích hay còn gọi là Vạn Phúc tự, là một ngôi chùa cổ, tọa lạc trên sườn phía nam núi Phật Tích (hay còn gọi là núi Lạn Kha) ở xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Ngôi cổ tự nghìn năm này không chỉ là cái nôi của Phật giáo, mà còn là trung tâm tín ngưỡng và văn hóa của người Việt cổ ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ.

Trẩy hội chùa Phật Tích Bắc Ninh nghe kể chuyện Từ Thức gặp tiên

Chùa Phật Tích, hay còn gọi là chùa Vạn Phúc, là một ngôi chùa cổ nổi tiếng nằm ở xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Đây là một di tích lịch sử văn hóa quan trọng, thu hút đông đảo du khách và Phật tử đến tham quan, chiêm bái. 

Lễ hội chùa Phật Tích hay còn gọi là lễ hội Khán hoa mẫu đơn, diễn ra vào mùng 4-5 tháng giêng, là một trong những lễ hội lớn của Bắc Ninh gắn liền với câu chuyện tình cảm động Từ Thức gặp tiên.

Theo tích xưa kể lại, xưa kia ở vùng núi Phật Tích và vườn chùa Phật Tích trồng rất nhiều hoa mẫu đơn. Cứ mỗi độ xuân về, hoa mẫu đơn lại nở đỏ rực một góc trời, khắp nơi người dân đổ về trẩy hội, ngắm hoa, vãn cảnh chùa. Trên trời, nàng tiên Giáng Hương nhìn xuống thấy cảnh trần gian xinh đẹp nên xin giáng trần đến dự hội chùa ngắm hoa.

nhung-tich-xua-ky-bi-xoay-quanh-chua-phat-tich-bac-ninh-1-1018
Lễ hội chùa Phật Tích diễn ra vào mùng 4 mùng 5 tháng giêng âm lịch

Vì vô ý, nàng vịn gãy một cành mẫu đơn, bị các chú tiểu trong chùa nhìn thấy vạ phạt. Đúng lúc đó, chàng Từ Thức đi qua trông thấy, thương tình chàng cởi áo ngoài ra xin chuộc tội cho nàng. Hai người cứ vậy quen nhau và thường xuyên gặp gỡ tại chùa vào ngày mùng 1 hàng tháng.

Một lần nọ, Giáng Hương ngỏ lời mời Từ Thức về nhà nàng chơi. Nàng dẫn Từ Thức đi qua một khu rừng có nhiều hoa mẫu đơn, đến một hang đá bên sườn núi. Bước qua cửa hang, trước mắt Từ Thức là lầu son, gác tía, tường gấm,... vô cùng giàu sang phú quý. Lúc này, Giáng Hương mới tiết lộ mình là tiên và hai người kết thành vợ chồng, sống hạnh phúc bên nhau.

Bí ẩn khối đá vuông trên đỉnh núi phía sau chùa Phật Tích

Trên đỉnh núi phía sau chùa Phật Tích Bắc Ninh có một khối đá vuông, mặt phẳng, nhẵn mịn. Các cụ trong làng bảo đấy là bàn cờ tiên. Theo tích xưa truyền lại, ngày xưa trong làng có một chàng tiều phu tên Vương Chất. Một hôn, Vương Chất lên núi đốn củi thì nhìn thấy hai cụ già râu tóc bạc phơ đang ngồi đánh cờ trên tảng đá bằng phẳng.

Hai cụ vừa đánh cờ, vừa ăn đào, vứt hạt sang bên. Vương Chất vừa xem cờ, vừa nhặt hạt đào ngậm tiếp. Ván cờ vừa xong, nhìn xuống chân thấy cán rìu đã mục, Vương Chất hoảng hốt nhìn lên thì hai cụ đã biến vào sau hàng thông hiu quạnh. Soi mình qua dòng nước thấy râu tóc bạc trắng, Vương Chất bỗng nhận ra mình đã lạm sống một thời gian dài ở cõi tiên. Mà ở đấy một năm bằng sáu bảy mươi năm ở cõi trần.

nhung-tich-xua-ky-bi-xoay-quanh-chua-phat-tich-bac-ninh-2-1019
Đại Phật tôn trí ở điểm cao nhất của núi Lạn Kha, cao 90m so với mặt đất 

Vì có tiên xuống chơi nên người ta gọi vùng đất này Tiên Du, còn cái tên Lạn Kha ý là chỉ “cán rìu mục nát”.

Trong sách Đại Nam nhất thống chí có ghi lại rằng: "Núi Lạn Kha ở xã Phật Tích, cách huyện Tiên Du bốn dặm về phía nam, trên núi có muông thú đá, ao rồng và nhà đá, đỉnh núi có bàn cờ bằng đá…". Như vậy, câu chuyện Vương Chất gặp tiên đã được gắn với địa danh cụ thể đó là bàn cờ tiên trên ngọn núi Lạn Kha.

Truyền thuyết về giếng rồng chùa Phật Tích Bắc Ninh

Chiều ngày 14/3/2002, trong khơi khơi thông một chiếc giếng cổ tại chùa Phật Tích, người dân đã phát hiện một chiếc đầu rồng bằng đá nằm dưới đáy giếng. Sự kiện này đã thu hút rất nhiều sự chú ý. Sau quá trình kiểm nghiệm cho thấy chiếc đầu rồng bằng đá này là cổ vật có từ thời Lý, có cùng niên đại với chùa Phật Tích (năm 1057). Chiếc đầu rồng bằng đá có chiều dài 53cm, rộng 20cm, có móng, miệng ngậm ngọc.

nhung-tich-xua-ky-bi-xoay-quanh-chua-phat-tich-bac-ninh-4-1021
Miệng giếng rồng tại chùa Phật Tích Bắc Ninh

Trước đây, tại giếng cổ ở chùa, theo tương truyền đáy giếng có rồng sống. Tuy nhiên, đó chỉ là truyền thuyết, thực hư thế nào không ai biết được, bởi từ trước đến nay chưa từng có một tài liệu nào nhắc đến điều này. Cho đến khi người ta tìm thấy tượng rồng đá nằm dưới đáy giếng. Chính sự kiện lý thú này đã khiến người dân càng tin rằng, truyền thuyết về rồng ở chùa Phật Tích là có thật.

Bí ẩn đằng sau 10 linh thú quỳ chầu ở chùa Phật Tích

Tượng 10 linh thú quỳ chầu là một trong ba nhóm cổ vật của tỉnh Bắc Ninh, được công nhận là bảo vật quốc gia. Theo các nhà nghiên cứu nhận định, 10 linh thú này gắn liền với lịch sử thời Lý (thế kỷ 11), cùng thời điểm xây dựng chùa Phật Tích (1057).

Tượng 10 linh thú gồm 5 cặp ngựa, tê giác, voi và sư tử xếp đối xứng nhau, nằm phía trước hành lang tòa Tam Bảo. Đây là những cổ vật gốc, độc bản, được làm từ đá sa thạch nguyên khối, trừu tượng con trâu.

nhung-tich-xua-ky-bi-xoay-quanh-chua-phat-tich-bac-ninh-3-1022
Cổ tượng linh thú tại chùa Phật Tích Bắc Ninh

Từng có thông tin lưu truyền trong dân gian rằng, khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, nghi ngờ vua chúa ngày xưa có giấu vàng trong các tượng linh chúa nên người Pháp mới xẻ thử tượng trâu để tìm kiếm. Tuy nhiên, sau nhiều công trình nghiên cứu, các nhà khảo đã đã xác định tượng trâu khác với các tượng linh thú còn lại, bức tượng nằm ở  bên trái Tam Bảo này được ghép bằng hai khối đá.

Dù thực hư thế này thì những bức tượng linh thú ở chùa Phật Tích đều có trong tích nhà Phật, mang ý nghĩa bảo vệ và quy y Phật pháp.

Chùa Phật Tích Bắc Ninh là nơi lưu giữ giá trị lịch sử có từ ngàn năm trước. Du khách ghé đến đây không chỉ vãn cảnh, hành hương bái Phật mà còn được chiêm nghiệm những giá trị cổ xưa, được tìm hiểu về kho tàng truyền thuyết, sinh hoạt văn hóa văn nghệ dân gian đặc sắc của vùng Kinh Bắc khi xưa.

Xem thêm: Tích xưa chùa Bà Đanh: Ngôi cổ tự 300 năm tuổi được mệnh danh “Đệ nhất vắng khách”

Bình luận
Mới nhất
Hiển thị 1/1
Vui lòng để bình luận.

Tin liên quan

Với thế mạnh là bề dày lịch sử và các danh lam thắng cảnh nổi tiếng, du lịch Ninh Bình đã và đang trở thành điểm đến không thể bỏ qua đối với du khách trong nước và quốc tế.

Cẩm nang kinh nghiệm du lịch Ninh Bình: Chìm đắm trong dấu ấn vàng son của một thời dân tộc oai hùng
0 Bình luận

Du lịch tâm linh Hà Nam thực sự bùng nổ khi vùng đất này vừa dành được giải thưởng Du lịch thế giới hạng mục “Điểm đến văn hóa địa phương hàng đầu thế giới” năm 2024. Đây là "tọa độ" du lịch tâm linh linh thiêng dành cho du khách về hành hương, vãn cảnh.

Du lịch tâm linh Hà Nam: Lạc bước giữa chốn linh thiêng nơi 'đất mẹ anh hùng'
0 Bình luận

Du lịch tâm linh Sa Pa là những đền, chùa tựa vào thế núi, nép giữa non ngàn tạo nên khung cảnh linh thiêng, huyền bí...

Du lịch tâm linh Sa Pa: Giải mã tín ngưỡng thờ Mẫu và chiêm bái kiệt tác tâm linh trên 'nóc nhà Đông Dương'
0 Bình luận


Bài mới

Chuyện ít biết về hòn đảo du lịch duy nhất được đặt tượng Bác Hồ khi Người còn sống

Ít ai biết rằng giữa muôn trùng sóng nước của vùng biển Đông Bắc, trên huyện đảo Cô Tô (Quảng Ninh) có một tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh vô cùng đặc biệt - tượng Bác duy nhất được dựng khi Người còn sống. Và bức tượng đã trở thành niềm tự hào thiêng liêng của người dân vùng đảo biên cương.

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 4 giờ trước
Vì sao nên đến các làng chài Bình Định vào mùa không?

Nếu bạn từng ao ước rời nhịp sống hối hả để "sống chậm" với mỗi sớm mai thức dậy cùng tiếng sóng, mỗi chiều thong dong ngắm hoàng hôn cuối chân trời... thì hãy thử đến với các làng chài Bình Định vào mùa khô (tháng 3 đến tháng 8) - thời điểm đẹp nhất trong trong năm.

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 3 ngày trước
Đêm Cúc Phương - cả khu rừng hóa thành dải ngân hà

Có những đêm không nằm trong ký ức, mà nằm sâu trong tâm trí - như một ngôi sao nhỏ lặng lẽ sáng mãi. Với tôi, đó là một đêm đầy trải nghiệm ở rừng Cúc Phương.

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 3 ngày trước
Vịnh Lan Hạ: 'Thiên đường ngủ quên' chờ được đánh thức

Dẫu không nổi tiếng như "người hàng xóm" vịnh Hạ Long nhưng vịnh Lan Hạ lại sở hữu vẻ đẹp nguyên sơ, bình yên đến lạ - là báu vật thiên nhiên mà bất kỳ ai yêu biển cả cũng muốn ghé thăm một lần.

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 3 ngày trước
Đèo Mã Pì Lèng – Huyền thoại trên đá, biểu tượng của ý chí Việt

Người ta gọi Mã Pì Lèng là “huyền thoại trên đá” – bởi chính nơi đây đã viết nên một phần sử thi hiện đại của dân tộc Việt Nam.

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 4 ngày trước
Cẩm nang kinh nghiệm tham quan Vườn Quốc gia Cát Bà từ A đến Z năm 2025

Vườn quốc gia Cát Bà không chỉ là khu bảo tồn sinh thái quý giá mà còn là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích thiên nhiên, trekking, khám phá hệ sinh thái rừng - biển độc đáo bậc nhất Việt Nam.

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 5 ngày trước
Mùa nước đổ Tây Bắc: Khi bàn tay con người hóa thành kiệt tác

Người Tây Bắc không chỉ gieo lúa, họ gieo cả sự sống, hy vọng và niềm tin lên những sườn núi đá khô cằn... 

Quynh Anh
Quynh Anh 5 ngày trước
Chuyện ở hòn 2m2/người: Nơi có nhà thổ, 2 nước đánh nhau vì... cá rô

Hòn đảo Migingo có diện tích bằng một nửa sân bóng đá, nằm trong hồ Victoria ở giữa biên giới Uganda và Kenya. Hòn đảo bé tí này có quán bar, hiệu cắt tóc và cả nhà thổ.

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 6 ngày trước
Vì sao chùa Quán Sứ được chọn làm nơi tôn trí xá lợi Đức Phật?

Chùa Quán Sứ là địa điểm thứ 3 tại Việt Nam được cung nghinh xá lợi Đức Phật. Đây là ngôi cổ tự linh thiêng hơn 500 năm tuổi và từng đón nhiều nguyên thủ quốc tế đến thăm. 

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 6 ngày trước
Top 10 hòn đảo Việt Nam nhất định phải đến một lần trong đời

Dưới đây là danh sách TOP 10 hòn đảo đẹp nhất Việt Nam mà bạn nhất định phải đến một lần trong đời, từ những thiên đường biển hoang sơ cho đến những điểm nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế.

Mai Anh Nguyễn
Mai Anh Nguyễn 7 ngày trước
Vượt Trung Quốc, tượng Phật cao nhất thế giới dự kiến được xây dựng tại Thanh Hóa

Tôn tượng Phật Đại Nhật Như Lai được xây dựng trên đỉnh núi Nưa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Dự kiến đây sẽ là tượng Phật lớn nhất thế giới, vượt qua cả tượng Phật ở Trung Quốc.

Sealand - Những chuyện lạ kỳ quặc từ quốc gia tự xưng nhỏ nhất thế giới

Sealand nhỏ bé có rất nhiều chuyện lạ khiến người ta phải tò mò như: Quốc gia tự phong trên pháo đài bỏ hoang; đảo chính "quốc tế" giữa biển khơi; bán tước hiệu quý tộc và quốc tịch qua... internet...

Ninh Đảo – Bình yên vẫy gọi giữa lòng biển xanh

Giữa hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ ven bờ miền Trung, Ninh Đảo – một cái tên còn xa lạ với nhiều người – lại đang âm thầm trở thành điểm đến dành cho những ai tìm kiếm sự tĩnh lặng và nguyên sơ giữa lòng biển xanh.

Gợi ý top 20 bãi biển đẹp nhất Việt Nam nên ghé thăm vào mùa hè 2025

Dưới đây là 20 bãi biển đẹp nhất ở Việt Nam nên ghé thăm vào mùa hè 2025, được lựa chọn dựa trên cảnh quan thiên nhiên, trải nghiệm du lịch, và độ nổi tiếng hoặc hoang sơ phù hợp với nhiều kiểu du khách.

Chợ Lùi, Hà Giang: Nơi thời gian hóa đá, văn hóa thành linh hồn

Hà Giang không chỉ có những cung đường uốn lượn, những triền đồi tím rịm màu tam giác mạch... Hà Giang còn có chợ Lùi - một phiên chợ không có ngày cố định, nơi thời gian hóa đá, văn hóa thành linh hồn.

Cẩm nang kinh nghiệm cắm trại qua đêm an toàn ở suối La Ngâu

Suối La Ngâu mặc dù có địa hình phức tạp nhưng lại là điểm cắm trại thú vị cho những ai muốn tạm xa rời phố thị để hòa mình vào thiên nhiên.

Đề xuất