Hòn Trứng - "Sân chim biển" hoang sơ và kỹ vĩ của Côn Đảo 

Hòn Trứng là hòn đảo nằm xa nhất về phía Đông Bắc trong quần thể Vườn quốc gia Côn Đảo, nằm cách trung tâm huyện khoảng 20km. Hòn Trứng rộng gần 2ha, địa hình chủ yếu là cỏ bụi và các khối đã với hình thù kỳ dị xếp chồng lên nhau vô cùng độc đáo. 

Vì sao nơi đây được gọi là "Hòn Trứng"? Theo quan sát, nhìn từ xa lại, đảo có hình dạng như một quả trứng lớn lấp ló trên mặt biển, đặc biệt do phân chim phủ trắng xóa, càng gợi đến hình ảnh quả trứng khổng lồ. Điểm này còn được gọi là Hòn Đá Bạc hoặc Hòn Phú Thọ, phản ánh vẻ hoang sơ đặc trưng.

Hòn Trứng được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận là sân chim biển có mật độ sinh sản cao nhất Việt Nam, với 4,88 trứng/m². Hàng năm từ tháng 4 đến tháng 10, khoảng 10 000 – 80 000 cá thể chim biển (nhàn mào lớn, nhàn lưng đen, chim điên bụng trắng, yến hồng trắng…) bay về đây làm tổ và đẻ trứng.

Hòn Trứng không có người sinh sống, chỉ có đá gồ ghề, một số thảm thực vật như dứa gai, nhàu, dây leo và vô vàn tổ chim trắng bao phủ. Vườn quốc gia đã lắp camera an nình và tăng cường giám sát để bảo vệ môi trường sinh sản của chim biển, ngăn tình trạng săn trộm trứng. 

Theo VnExpress, vào cuối tháng 6, nhiếp ảnh gia Ngô Trần Hải - người có nhiều năm săn ảnh động vật hoang dã, đã có dịp đặt chân đến Hòn Trứng khi được sự cho phép của Ban quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo.

"Đây là cơ hội hiếm có trong đời, vì hòn đảo gần như được bảo vệ tuyệt đối", anh An nói.

Theo anh An, Hòn Trứng nằm cheo leo giữa biển nên rất khó tiếp cận. Ca nô phải lợi dụng con sóng để áp sát rồi từ đó bám vào các mỏm đá để leo lên đảo.

Từ trung tâm Côn Đảo, anh An mất hơn 30 phút di chuyển đường biển thì mới đến nơi. Dù thời tiết rất thuận lợi nhưng cũng phải mất thêm hơn 20 phút vật lộn với sóng gió và địa hình hiểm trở để đặt chân lên đảo.

Hiện Vườn Quốc gia Công Đảo ghi nhận nhiều loài chim về làm tổ, đẻ trứng như nhàn đen lưng đen, nhàn mao lớn, chim điên bụng trứng, yến hông trắng, nhàn đầu xám. Các loài chim biển làm tổ khắp đảo và bay lượn trên mặt biển tìm mồi, đẻ trứng, chăm sóc con non. Có thời điểm Hòn Trứng ghi nhận vài chục nghìn trứng chim biển, với mật độ trung bình 4,88 trứng/m2. 

Trong 2 tiếng di chuyển và chụp ảnh trên Hòn Trứng, anh An luôn đi theo hướng dẫn của nhân viên Vườn quốc gia Côn Đảo để không làm xáo trộn môi trường sống tự nhiên của các loài chim. "Tôi thật sự căng thẳng và hồi hộp vì khắp mặt đất, từng viên đá, từng bụi cỏ... đâu đâu cũng có trứng và chim non", nhiếp ảnh gia nói.

Trước tình trạng trộm trứng từng diễn ra, Vườn quốc gia đã lắp đặt hệ thống camera giám sát quanh đảo. Nhờ biện pháp này, quần thể chim và số lượng trứng ngày càng phục hồi.

Anh An cho biết khoảnh khắc để lại nhiều cảm xúc nhất là khi vừa đặt chân lên đảo, hàng nghìn cánh chim bất ngờ tung bay rợp trời. Dù trước đó anh từng thực hiện nhiều bộ ảnh chim tại Vườn quốc gia Tràm Chim, rừng Nam Cát Tiên và U Minh, nhưng chưa nơi nào mang lại ấn tượng mạnh mẽ như Hòn Trứng.

Ngoài những bụi cây và vùng đất bằng phẳng ở giữa đảo, nhiều loài chim còn chọn các hốc đá cheo leo quanh Hòn Trứng để làm tổ, nhằm tránh kẻ săn mồi.

Theo thống kê của Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo, từ tháng 4 đến tháng 10 là mùa chim biển di cư về đảo để làm tổ và sinh sản.

Trong ảnh là một chim non khoảng hai ngày tuổi, đang nằm chờ bố mẹ mang thức ăn về tổ.

Nhàn mào lớn trên mỏm đá.

Nhàn mào lớn trưởng thành vào thời kỳ sinh sản, phần lông vũ phía trên của nhàn mào có màu xám, phần dưới (phần bụng) có màu trắng, mỏ vàng và cái mào bờm xờm màu đen (cụp ra phía sau vào mùa đông). Con non có bề ngoài khác biệt với bộ lông màu xám, nâu và trắng và chúng dựa vào nguồn thức ăn từ cha mẹ trong vài tháng sau khi đủ lông đủ cánh.

Chim điên bụng trắng thường làm tổ bên vách đá cheo leo.

Chim điên bụng trắng (Sula leucogaster) là loài chim biển lớn duy nhất thuộc họ chim điên được ghi nhận tại Việt Nam và là một biểu tượng quan trọng của hệ sinh thái biển Côn Đảo.

Loài có kích thước khá lớn, chiều dài dao động từ 73-83 cm. Chim trưởng thành có đầu và phần lưng màu nâu sẫm tương phản rõ rệt với phần bụng trắng. Mỏ chim nhọn, màu vàng nhạt cùng với da mặt xanh và đôi chân vàng nhạt tạo nên vẻ ngoài đặc trưng.

Loài chim này nổi tiếng với khả năng săn mồi ngoạn mục. Chúng có thể lao xuống biển với tốc độ gần 120 km/h, để bắt cá nhỏ và mực đang bơi gần mặt nước.

Hòn Trứng được xem là sân chim biển quan trọng và lớn nhất Đông Nam Á, với mật độ chim và tổ chim dày đặc. Chính đặc điểm này khiến đảo trở thành khu vực có giá trị đặc biệt trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ quần thể chim biển trong khu vực.

Đây là khu vực cấm người dân và du khách tham quan tự do. Mọi hoạt động trên đảo đều phải tuân thủ nghiêm ngặt nhằm bảo vệ tối đa môi trường sống nhạy cảm của các loài chim biển.

Nhiếp ảnh gia hy vọng những bức ảnh anh ghi lại sẽ truyền cảm hứng để cộng đồng cùng chung tay bảo vệ môi trường và thiên nhiên.

"Thiên nhiên hoang dã Việt Nam hoàn toàn có thể tạo nên những khung hình ấn tượng, không thua kém các thước phim của những hãng quốc tế", anh An nói.

(Ảnh: Ngô Trần Hải An)

Xem thêm: Khám phá đảo Thổ Chu - điểm cuối cùng xa xôi nhất của Tổ quốc Việt Nam trên biển Tây Nam