Dòng chảy xa bờ là gì và dòng chảy xa bờ nguy hiểm cỡ nào?

Chiều ngày 1/5, tại Quảng Ngãi phát hiện 13 người tắm biển bị sóng cuốn. Trong đó có 8 người ở bãi biển Mỹ Khê được cứu, 5 người đuối nước ở vùng biển vắng vẻ khiến 4 người mất tích. Nguyên nhân là bởi thủy triều rút nhanh và dòng chảy xa bờ.

Vậy, dòng chảy xa bờ là gì, dòng chảy xa bờ nguy hiểm cỡ nào và người dân tắm biển cần làm gì khi gặp dòng chảy xa bờ? Hãy cùng tìm hiểu thông tin ở bài viết dưới đây.

Dòng chảy xa bờ là gì?

Dòng chảy xa bờ (rip current) hay còn gọi là dòng rút xa bờ, dòng rip, dòng rút bờ. Đây là một dòng nước mạnh được chảy từ biển vào. 

Dòng chảy này vận động theo nguyên lý, sóng đánh và đưa nước biển vào bờ, nhưng khi nước biển được liên tục đưa vào bờ thì chúng tập hợp lại thành một dòng đi ngược ra ngoài biển khơi. 

Vận tốc trung bình của dòng chảy xa bờ có thể thay đổi từ 0,5m đến 1m/giây. Khi đó, không ai có khả năng ngơi ngược nó để vào bờ được. Có nhiều khi do sự thay đổi đột ngột của sóng biển, vận tốc dòng chảy rút xa bờ có thể lên đến 2,5 m/giây, nhanh hơn cả vận tốc bơi của một vận động viên bơi lội Olympic.

Thông thường, dòng chảy xa bờ khá hẹp, có chiều ngang từ 1 - 3 mét. Song cũng có khi dòng chảy xa bờ phình to, rộng đến hơn chục mét. 

Chỉ trong vòng 1 ngày, dòng chảy xa bờ có thể di chuyển đến nhiều vị trí khác nhau trong vùng đới sóng đổ. Hiện tượng này có thể xảy ra ở bất cứ vùng đới sóng nào của đại dương, biển và những hồ lớn. 

Vì sao xuất hiện dòng chảy xa bờ?

Khi sóng đập vào bờ sẽ khiến nước rẽ sang hai bên, dòng nước này di chuyển dọc theo bờ cho đến khi tìm ra lối thoát ngược ra ngoài khơi. Thường dòng nước chảy rút ra xa bờ hoạt động trong phạm vi hẹp và xảy ra trong vùng nước có những dải cát, dưới cầu tàu, hoặc dọc những đê chắn sóng. 

Có không ít người hiểu lầm, dòng chảy rút xa bờ đủ mạnh để kéo nạn nhân xuống dòng biển sâu. Thật ra, dòng chảy này chỉ mạnh khi hoạt động trên mặt nước. Chính vì dòng chảy mạnh trên mặt nước nên có khuynh hướng nhấn chìm những đợt sóng khiến người ta nghĩ rằng đây là vùng biển lặng và nhiều người sẽ tìm đến đây để tắm biển.

Trước đây đã từng có thí nghiệm với mục đích dò ra dòng chảy rút xa bờ bằng cách đổ nước nhuộm màu vào đầu dòng chảy ngay tại bờ biển.

Dòng chảy xa bờ nguy hiểm cỡ nào?

Có thể bạn chưa biết, dòng chảy xa bờ là một hiện tượng thường gặp ở các bãi biển và là nguyên nhân chính gây nên các vụ đuối nước thương tâm cho du khách đang tắm biển. 

Như đã chia sẻ bên trên, có đôi khi vận tốc của dòng chảy xa bờ còn nhanh hơn vận tốc của vận động viên bơi lội Olympic. Vì thế, sự nguy hiểm của dòng chảy này có thể đe dọa cả vận động viên Olympic.

Còn với những người không biết bơi, dòng chảy xa bờ khiến cho họ bị hoảng loạn, mất phương hướng. Khi nạn nhân cố bơi ngược dòng sẽ bị đuối sức và bị cuốn ra xa biển dẫn đến đuối nước.

Khi ra biển, bạn để ý, nơi có sóng bạc đầu là nơi dòng nước đi từ biển vào gần bờ. Nếu chúng ta tắm biển nơi có sóng đầu bạc (breaking waves) thì sẽ được chúng đánh vào bờ. Nhưng nếu bạn di chuyển vào tắm ở những chỗ lặng sóng là nơi thường hay xuất hiện dòng chảy xa bờ. Dòng sông nhỏ này sẽ lập tức kéo bạn ra xa bờ. Như vậy, vùng có sóng bạc đầu là vùng nước an toàn, còn vùng lặng sóng chính là nơi nguy hiểm. 

Làm sao để nhận biết dòng chảy xa bờ?

Trước khi xuống tắm biển, bạn nên dành vài phút để bao quát toàn bộ bãi biển, nhận biết khu vực có khả năng xuất hiện dòng chảy xa bờ. Dưới đây là một vài dấu hiệu nhận dạng dòng chảy xa bờ:

- Khu vực xuất hiện dòng chảy xa bờ thường là nơi lặng sóng, nước có màu sậm hơn vì khu vực đó nước sâu hơn bình thường.

- Nếu thấy bọt nước hay vật trôi nổi trên mặt nước mà bị cuốn ra xa bờ thì khu vực đó đang có dòng chảy xa bờ.

Đang tắm gặp dòng chảy xa bờ thì phải làm sao?

Dòng chảy xa bờ không kéo người xuống nước, chỉ kéo người bơi ra xa bờ và thường đưa người bơi vào vùng có sóng bạc đầu và sóng này sẽ đưa người trở lại vào bờ. Trong trường hợp bạn đang tắm biển mà gặp dòng chảy xa bờ thì cần thực hiện một số điều sau đây:

- Giữ bình tĩnh, không hoảng loạn.

- Tuyệt đối không cố bơi ngược dòng chảy xa bờ để vào bờ.

- Với những người bơi giỏi, hãy bơi song song với bờ biển, thường sẽ hướng đến chỗ có sóng bạc đầu và nhờ con sóng bạc đầu này đẩy trở lại bờ.

- Với những người không biết bơi hoặc đuối sức, không đủ khả năng thoát ngược dòng, hãy thả nổi mình theo dòng nước. Khi đã hết ngược dòng, cố gắng bơi song song với bờ biển và ra tín hiệu cầu cứu những người ở gần đó. 

- Người dân nên tắm biển ở những vùng biển có lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp và bơi ở vùng an toàn. Cần quan sát kỹ các biển báo và nếu cần thì nên trao đổi trước với nhân viên cứu hộ ở bờ biển để nắm chắc thông tin về khu vực biển an toàn.

Ngoài ra, trước khi đi tắm biển, bạn nên học kỹ năng bơi lội và nắm chắc được kỹ năng thoát kiểm khi gặp nguy hiểm. 

Những chuyến du lịch biển vào mùa hè là điều vô cùng tuyệt vời, song bạn cần trang bị cho mình những kỹ năng quan trọng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bản thân và những người xung quanh.

Xem thêm: Nhận diện dòng chảy xa bờ - "cơn ác mộng" khi vào mùa du lịch biển